НАВИДҲО

    Забони мо тоҷикист!
Бинобар пеш омадани зарурат ва боз доғ шудани баҳси забони модарӣ, мақолаи донишманди шинохтаи тоҷик  Иброҳим Усмонро таҳти номи “Баҳси алифбои тоҷикӣ”-ро ба нашр мерасонем, ки  ба доираҳои  иғвоангез ҷавоби мушаххаси илмӣ ва бунёдӣ додааст.   
БАҲCИ  АЛИФБОИ ТОҶИКӢ

 Вақти нашр: 2019-04-16  |  Нигариданд: 13  | Муфассал


     Ошуфта шудани раиси ҲНИ М.Кабирӣ аз танқиди як гурӯҳи олимони ҷавон ва дар хориҷи кишвар ба ҳамватанони муҳоҷири мо "дарди дил" карданаш нишони кӯтоҳдастии ӯ ва ҳаммаслаконаш мебошад. Бояд гуфт, ки муносибати муаллифони алоҳида бо ҲНИ мавқеи шаҳрвандии онҳо аст, на мавқеи ягон ҳизб ё ташкилоти давлатӣ. М. Кабирӣ ва тарафдоронаш ба сари мунаққидони худ мушти маломат назада, бояд аз чунин ҳушдорҳо хулоса мебароварданд, баҳри тақвияти тактикаи фаъолияти ҳизби худ кӯшида, ба хотири осудагии мардум чораандешӣ мекарданд. Ба ҷои ин, намояндагони ҲНИ бонги хатар мезананду аз ҳокимияти конститутсионии Тоҷикистон  ранҷида, аз он изҳори норозигӣ мекунанд. Нуқтаи назари афроди алоҳидаро ба мавқеи сиёсӣ ва идеологияи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон нисбат медиҳанд. Дар назар чунин менамояд, ки гӯё намояндагони ҳизби исломӣ фариштаанду худи онҳо нисбат ба фаъолияти ҳизбҳои дигар ягон ҳарфи танқидӣ нагуфта бошанд...

     Чанд муддат аст, ки пайравон ва аъзои ҲНИ ба гурӯҳи олимони ҷавон–аъзои маҳфили "Ҷаҳони андеша" дандон тез кардаанд. Ин масъала "доғи рӯз" барои ҷонибдорони ҳизб шудааст. Албатта, ман бо фаъолияти маҳфили "Ҷаҳони андеша" пурра шинос нестам, вале бо баъзе андешаҳои онҳо аз рӯзномаҳо хабардор шудаам. Хуб мебуд, агар аъзои маҳфилро раиси ҲНИ чун ҳамватан эҳтиром менамуд ва дар гирди мизи мудаввар бо онҳо музокира анҷом медод. Олимонро барои ақидаашон таҳқир ва доир ба муассисаи илмӣ тасаввуроти ботил интишор кардан зеби ходими сиёсӣ ва динӣ нест. Барои пешниҳоди ҷавоби илмӣ муллоҳо тафаккури илмӣ надоранд, ба ин дараҷаи тафаккур расидани онҳо амри муҳол аст. Ҷаҳонбинии динӣ ва илмӣ-фалсафӣ бо донишу эътиқодҳои мухталиф асос ёфтаанд. Бинобар ин, мулло исбот-ҳои олимро ва олим догматҳои муллоро қабул карда наметавонанд. Лекин корро ба хотири оромии халқ ҳал кардан мушкилӣ надорад, агар тарафҳо ба ҳамдигарфаҳмӣ моил бошанд. Қисме аз сокинони кишвар аз ниятҳои сиёсии ҲНИ каму беш огоҳанд. Алҳол хуб мебуд, агар раиси ин ҳизб ба як қатор саволҳои зерин посух дода, масъаларо, пеш аз ҳама, барои худаш равшантар намояд: 1). Таърих гувоҳ аст, ки даҳҳо олимону мутафаккирон бо дасти руҳониён гирифтори шиканҷа ва ҳатто кушта шудаанд, вале кай олимон руҳониёнро ба қатл расондаанд? Силоҳи олим танқид ва хирад аст, услуби тафаккури ӯ таҳлилу пешбиниро тақозо дорад. Чаро шумо аз ин рафтори шаҳрвандӣ менолед? Агар оҷиз намебудед, аз тан-қид хулосаҳои даркорӣ мебаровардед, онро туҳмат намехондед; 2). Бо кадом сабаб ҳаммазҳабони худро бо ҳизбият ҷудо мекунед? Магар ин мусулмонист? Оё мардуми Тоҷикистон, ки аксарияташ мусулмон аст, дар кишвари худ ба ҳизби мусулмонӣ ниёз дорад? Манфиати динӣ дар давлати дунявӣ чӣ мазмун дорад? Шумо мардумро ба куҷо мекашеду мебаред?  3). Идеологияи ҲНИТ кадом мақсадро думболгирӣ мекунад? Маълум аст, ки шумо ба халқ ягон чизи муҳим дода наметавонед, вале аз халқ чӣ мехоҳед? Мехоҳед, ки шуморо ба сари ҳокимият оварда, зулми муллоҳоро тоқат кунанд? 4). Барои илм интиқод ногузир аст, чаро руҳониён аз танқиди илмӣ меҳаросанд? 5) Дар фаъолияти рӯзмарраи дунявии ҷамъият оё нақши донишҳои динӣ аз донишҳои илмӣ болотар аст? Кадом мулло қонунҳои физика, кимиё, биология, геология, инчунин, қонунҳои айнии инкишофи ҷамъиятро шарҳ дода метавонад? Мулло ба ҷамъият чӣ дода метавонад? Паразитизм дар ниқоби динӣ то кай давом меёбад? 6). Мафкураи асримиёнагӣ ба халқу миллати мо дар шароити тамаддуни техногенӣ оё зарур аст? Агар ба шумо зарур бошад, пас дигаронро бо кадом мақсад маҷбур месозед? Озодии виҷдон куҷо шуд? 7). Барои чӣ ҲНИ дар мубориза бар зидди равияҳои динӣ, ки хилофи мазҳаби мо аст, оҷиз мондааст? Чаро дастпарварони ҲНИ бештар ба салафия, "Ҳизб-ут-таҳрир" ва дигар мазҳаб-ҳои тундрав мепайванданд? Аксарияти ҷангиёни тоҷик, ки дар кишвар-ҳои араб меҷанганд, аъзои ҲНИ буданд. Халқ кӯрдил нест. Халқ ба хубӣ мефаҳмад, ки на руҳониён, балки давлат мазҳаби суннатии моро ҳифз карда истодааст. Чаро ба ин қоил нестед? 8. Чаро муллою эшонҳо дар ғами тӯшаи охират нашуда, аз "дунёи фонӣ" сер шуданро авло медонанд, сарват ҷамъ мекунанд? Чаро ба занони тоҷик либоси арабию туркӣ пӯшиданро раво медонед, вале худатон либоси асри-миёнагӣ намепӯшед? 9). Дар урфият мегӯянд, ки "Гапи мулло дигару кораш дигар". Имрӯз авомфиребӣ дар байни руҳониён ба ҳукми анъана даромадааст. Пештар, дар даврони шӯравӣ муллоҳо аз чунин рафтор ҳазар мекарданд, ба ин дараҷа паст набуданд. Ин ҳол то ба кай давом хоҳад ёфт? Аз номи Худо сӯи-истифода то ба кай? Ҳақиқатро ба наҳвҳои дигар таъриф кардан гумони худро мутлақ ҳисобидан аст. 10). Пуштибонҳои хориҷӣ ва маблағгузорони ҳизби шумо аз шумо чӣ умедворӣ доранд? Магар ин ба ормону умедҳои халқи тоҷик мувофиқ аст? Бегонапарастии динӣ ва сиёсӣ магар шараф аст?  11). ҲНИ ягона ҳизби динӣ дар Осиёи Марказӣ аст, чаро шукр намекунед? Чаро роҳи созандагию ҳамкориро дида наметавонед? Таҳаммулкориро шунидаед, вале барои чӣ риоя накарда, фақат аз дигарон онро талаб мекунед? Баъди ҷавоб ба ин саволҳо, бигзор, худи Кабирӣ андеша кунад, ки оё халқи тоҷик ба онҳо бовар карда, тақдири худро ба дасти онҳо месупурда бошад?

 

 Вақти нашр: 2019-04-15  |  Нигариданд: 15  | Муфассал


     13-уми апрели соли 2019 дар Донишкадаи соҳибкорӣ ва хизмати Вазорати саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон дар доираи иҷроиши қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 01 марти соли 2019 таҳти №79 “Дар бораи нақшаи баргузории чорабиниҳои илмӣ ва илмию техникӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон” дар заминаи кафедраҳои молия ва андозбандӣ дар соҳибкорӣ ва хизматрасонии бонкӣ конфронси илмӣ-амалии ҷумҳуриявӣ дар мавзӯи «Мукаммалгардонии фаъолияти молиявӣ-қарзӣ ва низоми андозбандӣ: назария, методология ва ҷанбаҳои амалӣ» доир гашт. 

 Вақти нашр: 2019-04-13  |  Нигариданд: 51  | Муфассал


    Санаи 12-уми апрели соли 2019 дар толори китобхонаи илмии донишкада миёни донишҷӯёни донишкада озмуни рӯнамоҳо (презентатсияҳо) таҳти унвони “Сайри диёр” доир гардид.  Озмуни мазкур тибқи нақшаи чорабиниҳои ҳафтаи кафедраи туризм дар китобхонаи илмии донишкада баргузор гардида, дар он рӯнамоҳои ба озмун пешниҳоднамудаи донишҷӯён мавриди баррасӣ қарор гирифтанд. 

 Вақти нашр: 2019-04-13  |  Нигариданд: 22  | Муфассал


  Санаи 10 –уми апрели соли 2019 дар толори китобхонаи илмии донишкада чорабинии таълимӣ-маърифатӣ таҳти унвони “Сарзамини беназир” доир гардид.

 Вақти нашр: 2019-04-12  |  Нигариданд: 22  | Муфассал


 
ДАСТОВАРДҲО...