НАВИДҲО

Нишасти сарони фирорӣ ва террористӣ эълоншудаи Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон, ки рўзи 19.07.2018 дар шаҳри Дортмонди Олмон таҳти унвонии “21 -солагии сулҳи тоҷикон” баргузор  гардид, як навъ дасисаи навбатии М.Кабирӣ ва ёрону тарафдоронаш маҳсуб меёбад. Дар ин ҳамоиш на аз сулҳ ва на аз дастовардҳои он, балки аз даъво ва мансабу қудратхоҳӣ ҳарф дар миён буд. Кабирӣ ва ҳаммаслаконаш бо роҳи дурўғпароканӣ ва  таъсир расонидан ба зеҳнҳо ҳарфҳои дарҳаму барҳам ва зидду нақизро дар миён гузоштаанд. Масалан, Кабирӣ дар суханронии хеш даъво пеш меоварад, ки чаро созишномаи сулҳро то ҳол ба нашр намерасонанд, зеро метарсанд. Ин як ҳарфи бепоя ва ғайримантиқӣ аст. Зеро созишнома ва бандҳои асосии он борҳо ба нашр расидаанд. Аз ҷониби дигар, бандҳои асосии созишномаи мазкур бояд дар давоми 18 моҳи имзои созишнома пурра ба амал татбиқ меёфтанд, ки татбиқи хешро ёфтанд. Тибқи созишномаи мазкур, 30 дар сади мансабҳои давлатӣ ба Иттиҳоди нерўҳои мухолифин вогузор шуданд. Аҷиб ин аст, ки ҷаноби Кабирӣ то замоне, ки дар Тоҷикистон фаъолият дошт ва  соҳиби тиҷорату мансабҳои давлатӣ буд, гўё ин масъаларо дарк намекард ва акнун, ки пас аз кудатои нофарҷом ва даст ба силоҳу аз байн бурдани суботу осоши кишвар зада, дар хориҷи кишвар паноҳ бурдааст, чунин вонамуд мекунад, ки гўё ин масъалаҳо нав ба миён омада бошанд. Дар ин баромад Кабирӣ даъво дорад, ки дгар ба муборизаи хашин хоҳанд гузашт, суоли матраҳ он аст, ки ҲНИТ-ӣён кай ва дар кадом замон онҳо муборизаи осоишта доштанд? Кабирӣ ва ёрони дигари фирориаш ҳангоми дар дохили кишвар будан ҳам борҳо кўшиши ноором кардани вазъи сиёсӣ ва аз ин роҳ баровада кардани хоҳишҳои хешро дар миён гузошта буданд, ки намунаҳои он иддаи нороомиҳо дар водии Рашту Бадахшон ба ҳисоб мераванд.

 Вақти нашр: 2018-07-20  |  Нигариданд: 1  | Муфассал


Озодӣ ва истиқлолият дар ҳар давру замон неъмати бебаҳо ва волои ҳаёти инсон, нишонаи барҷастаи симо ва ташаккули таърихӣ, кафили пешрафт, рамзи асолату ҳуввият ва шарти бақои миллат ва пойдории давлат  мебошанд. Гузашта аз ин, истиқлолият мазҳари идеалу ормонҳои таърихӣ, шиносномаи байналмилалӣ, замонати ҳастии воқеӣ ва шарофату эътибори ҷаҳонии миллат аст.

Таҷрибаи башарӣ собит месозад, ки озодӣ ва истиқлол бо осонӣ ба даст намеояд. Мо миллатҳо ва халқҳои зиёдеро медонем, ки дар гузаштаи на чандон дур ва ҳоло низ барои дастёбӣ ба истиқлолият даҳсолаҳо пайкор намудаанд ва дар ин роҳ ҳазорон  фарзандони огоҳ ва асили худро аз даст додаанд. Барои мисол халқи курдро гирем, дар Эрон 7% дар Ироқ 15 % ва дар Туркия 17 % -и аҳоли курдҳо мебошанд. Дар тамоми ҷаҳон зиёда аз 82 миллион халки курд зиндагӣ мекунанд вале давлати худро надоранд. 

Агар мо раванди зуҳур ва таърихи ташаккули истиқлоли  миллатамонро амиқан баррасӣ намоем, равшан хоҳем дид, ки роҳ ба сўи истиқлолият душвору тўлонӣ, пур  аз шебу фароз ва саршор аз муборизаву иштибоҳот ва равандҳои ихтилофомезу зиддиятнок будааст.

 Вақти нашр: 2018-07-20  |  Нигариданд: 4  | Муфассал


Забони ноби тоҷикӣ, ки таърихи хеле кўҳан дорад, забони мо миллати тоҷик ва гузашта аз ин забони давлату давлатдории ин миллати созандаю ваҳдатофаранда мебошад. Аз замони ба даст овардани истиқлолият забони тоҷикӣ ба сифати забони давлатӣ дар умури сиёсӣ, иқтисодию иҷтимоӣ мақому мартаба пайдо карда, дар соҳаҳои коргузориву эҷоди қонунҳо, илму маориф, фарҳанг ва робитаҳои дохиливу хориҷии кишвар ба таври густурда мавриди истифода қарор дода шуд. Забони мо дар ҳама даврони таърихи гузашта аз омилҳои муҳими иттиҳоди мо буд. Ин иттиҳод бояд дар зеҳни мардум, бахусус насли ҷавон ҳарчи бештар парвариш дода шавад.

Забони мо ба сарзаминҳо ва кишварҳои дигар аз рӯи ҳамин суннатҳои адабии хаттӣ густариш пайдо кардааст, ки намунаи барҷастаи он истифодаи забони тоҷикӣ дар Афғонистон, Эрон ва Ҳиндустон мебошад. Ҷойи ифтихор аст, ки забони мо дар ин кишварҳо замони тӯлонӣ дар мақоми забони расмӣ қарор дошту дорад, осори ниҳоят фаровони адабӣ, таърихӣ, илмӣ, ҳамчунин фарҳангномаҳо ва дастурҳои омӯзиши ин забон таҳия ва таълиф гардидаанд.

Имрӯз дар давлатдории навин мо ба асолати забони пуриқтидори хеш бармегардем. Забони адабии мо, ки дар аҳди Сомониён дар мақоми забони давлатӣ ташаккул ёфтааст, имрӯз дар замони давлатдории навин низ ба ҳайси забони давлатӣ хизмат менамояд.

 Вақти нашр: 2018-07-20  |  Нигариданд: 2  | Муфассал


Дар ташаккул ва инкишофи назарияи истиқлол махсусан олими фаронсавии асри 16 Жан Боден саҳми арзанда гузоштааст. Беҳуда нест, ки ўро ҳамчун асосгузори консепсияи истиқлолияти давлатӣ пазируфтаанд. Вай мафҳуми «истиқлолият» («сувернитет») – ро ба низоми илмҳои сиёсӣ дохил карда, назарияи истиқлолро ҳамаҷониба инкишоф додаст. Истиқлолият назарияи сиёсиест, ки бо роҳбарияти олӣ ё ҳокимияти сиёсӣ пайванд аст. Мафҳуми «Soғveқainete» («сувернитет») аз забонҳои фронсавӣ ва лотинӣ гирифта шуда, маънои «ҳокимияти олӣ» - ро дорад. Дар аксар вақт мафҳуми «истиқлолият» раванди қабули қарори сиёсиро дар дохили давлат ва барои идораи корҳои давлатӣ ифода менамояд. Ба вуҷуд омадани давлатҳои зиёди миллӣ дар Аврупо, асосан таҷассуми ғояҳои истиқлолияти давлатӣ буданд. Масъалаи миллӣ, ки яке аз унсурҳои асосии ифодаи истиқлолияти кишвар буд, аз ҳарвақта дида, принсипи миллиятро дар низоми ташаккули давлатдорӣ қавитар ба миён мегузошт.

            Истиқлолият воситаи асосии ҳалли вазифаҳои ҳаёти умумимиллӣ ва мубориза дар роҳи пешрафти иҷтимоии кишвар ба шумор меравад. Истиқлолияти имконият медиҳад, ки дар низоми муносибатҳои байналхалқӣ талаботу манфиатҳои кишвар беҳтар ҳимоя карда шаванд. Кишвари соҳибистиқлол дар ҳалли масъалаҳои гуногуни байналхалқӣ ҷойгоҳи хешро пайдо менамояд.

Агар ба раванди истиқлолгароии ҶТ назар кунем, дарк менамоем, ки аз оғози раванди бозсозӣ сар карда, мавҷи ҳаракатҳои миллӣ баланд мегардад. Муносибати одамон ба равандҳои марказгурезӣ ва истиқлолиятхоҳӣ ҳар хел сурат мегирифт. Аммо кули бошандагони кишвар хоҳони он буданд, ки Давлати Шуравӣ боқӣ монад ва онҳо дар ҳайати он буданро мехоҳанд. Раъйпурсии умумииттифоқии 17 марти соли 1991 далели мўътамад аст.

 Вақти нашр: 2018-07-20  |  Нигариданд: 4  | Муфассал


Аз сулҳ нагӯед дигар, ҷониби ҷангед,

Паймони шумо зоеъаи қоғазу ранг аст.

Ҳам матлабу ҳам мазҳабатон курсиву ҷоҳ аст,

Бандед даҳанҳо, ба худо мояи нанг аст.

Фаридун Раҳнавард.

Кӯшиши сеюми Муҳиддин Кабирӣ барои созмон додани ҳадди ақалл Иттиҳоди қалбакии неруҳои мухолифини Тоҷикистон низ ба таври олӣ ноком шуд. Расо як сол қабл, пас аз он ки Кабирӣ дар Аврупо мустақар шуд, кӯшиши зиёд кард, ки дар ин шаҳри Германия Иттиҳод ташкил намояд. Намояндагони Кабирӣ аз роҳбарони Созмони неруҳои созандаи Тоҷикистон, Ҳаракати Ватандор ва Гурӯҳи 24 қотеона хоҳиш мекарданд, ки дар Форуми баргузорнамудаи ӯ иштирок намоянд. Атовуллоев таклифи онҳоро нодида гирифт, бачаҳо аз Гурӯҳи 24 баъд аз иштирок дар Форум, ки ба саҳнасозӣ ва таърифу тавсифи Кабирӣ табдил ёфт, сареъ изҳор доштанд: «Пас аз ин мо бо Ҳизби наҳзат ҳеҷ гуна равобит нахоҳем дошт!» Ин дар ҳолест, ки одамони Кабирӣ ба онҳо кӯҳи тиллоӣ ваъда карда буданд: «Бо мо ҳамроҳ шавед, таги пул мемонед!» Дар ҳақиқат дар масъалаи пул Кабирӣ ҳеҷ мушкиле надорад. Эрон фаъолияти ӯро валинеъматона маблағгузорӣ мекунад.

Он вақт кӯшиши ташкили Иттиҳод ба нокомӣ дучор шуд. (Шарҳи муфассал дар ин бора, дар саҳифаи фейсбуки ман, 4 сентябри соли 2017)

Сентябри соли 2017 Кабирӣ маротибаи дуюм кӯшиш кард, ки дар Варшава Иттиҳод ташкил кунад ва барои ин ду баҳона дошт - чорабинии яке аз сохторҳои САҲА (БДИПЧ) ва солгарди Истиқлолияти Тоҷикистон. (Бояд гуфт, ки чорабинии мазкур, ки дар он Кабирӣ баромад дошт, аз ҷониби таблиғгарони дурӯғини ӯ ҳамчун нишасти САҲА баён карда шуд). Ба ҳамаи чеҳраҳои саршиноси тоҷик дар Аврупо ва Россия боз даъватнома фиристода, ваъда карданд – биёед, ҳамаи харҷ ба зиммаи мост. Онҳое ба ин дом афтоданд, ки аз ҳисоби дигарон сайр карданро дӯст медоранд. Атовуллоев ин дафъа ба даъват зуд ва дар шакли дағал посух гардонид – бо шумо будан шармандагист! Ҷавонон аз Гурӯҳи 24 ҳам ҳамин гуна посух доданд.

 Вақти нашр: 2018-07-20  |  Нигариданд: 4  | Муфассал


 
ДАСТОВАРДҲО...